POSTAWA

---

• AI HANMI – układ ćwiczących: obie osoby stoją w tej samej pozycji
• GYAKU HANMI – układ ćwiczących: „pozycja lustrzana”, osoby ćwiczące stoją w odwrotnych pozycjach, jakby stanowiły własne odbicie lustrzane
• HIDARI KAMAE – postawa z lewą nogą z przodu
• MIGI KAMAE – pozycja z prawą nogą z przodu
• SEIZA – polecenie przyjęcia postawy siedzącej
• SHIZEN TAI – pozycja swobodna, naturalna, stopy rozstawione na szerokość barków, ręce wzdłuż tułowia
• SHIZENHON TAI – pozycja „na baczność”
• ZA HO – pozycja siedząca

RUCHY, KROKI

---

• ASHI SABAKI – ruch stóp
• AYUMI ASHI – krok przesławny
• IRIMI – wejście, ruch w przód
• KOKYU NO HENKA – „ruch z oddechem”: krok do przodu z uniesieniem obydwu rąk na wysokość oczu w połączeniu z wydechem i świadomością przepływu energii od centrum przez całe ciało, ramiona aż do dłoni, zwrot, wdech i ten sam ruch w przeciwną stronę z wydechem, następnie ręka znajdująca się z przodu zmienia płaszczyznę ruchu o 90 stopni krokiem w bok w stronę wnętrza stopy; oddech i ruch ciała muszą być w harmonii
• KOKYU TENKAN HO – „obrót z oddechem”: podstawowe ćwiczenie przygotowujące do SHIHO NAGE; kroki jak w KOKYU NO HENKA, ruch rąk to podnoszenie i opuszczanie
• OKURI ASHI – krok odstawny
• OMOTE – kierunek ruchu: w stronę twarzy, przodu partnera
• SABAKI – ruch
• SHIHO GIRI – ruch cięcia bokkenem, lub ruch imitujący cięcie bokkenem, wykonywany w czterech kierunkach
• SHIKKO – poruszanie się w pozycji klęczącej
• TAI SABAKI – sposoby przemieszczania ciała
• TE-GATANA czyli ręki – miecza; opuszczanie ręki następuje jednocześnie z krokiem, wszystkie ruchy musza być wykonywane w harmonii z oddechem
• TENKAI – zwrot w miejscu, obrót ciała o 180 stopni bez wykonywania kroków
• TENKAN – dosł. „przekształcić”; w wersji podstawowej: obrót ciała o 180 stopni z wycofaniem nogi
• TSUGI ASHI – krok dostawny
• URA – kierunek ruchu: do tyłu, w stronę pleców partnera
• ZEMPO (IRIMI) TENKAI ASHI – krok naprzód i zwrot w miejscu

ĆWICZENIA

---

• AIKI TAISO – zestaw ćwiczeń rozgrzewające -rozciągających, mających zharmonizować organizm i przygotować do zasadniczej części zajęć
• FUNAKOGI TAISO „ćwiczenie wiosłowania”, ćwiczenie wzmacniające pozycję, mające na celu rozbudzenie (dźwięczne wiosłowanie) i scentrowanie Ki (FURITAMA)
• HAISHIN UNDO – ćwiczenie rozciągające -rozluźniające, stosowane przeważnie na koniec zajęć, polegające na naciągnięciu na plecy partnera, który trzyma nas za nadgarstki
• IKKYO UNDO – ćwiczenie przygotowujące do IKKYO
• KOHO UKEMI UNDO – „ćwiczenie przewrotów w tył”, ćwiczenie przygotowujące do ukemi
• KOKYU HO – „ćwiczenie oddechu”, ćwiczenie wykonywane w pozycji stojącej lub siedzącej, polegające na dojściu do centrum partnera, poznawaniu pracy jego ciała przy jednoczesnej pracy nad własnym oddechem
• ORENAI TE – „niezginalna ręka”, intencją jest wyobrażenie i doświadczenie przepływu Ki przez ramię
• TAI NO TENKAN HO – wykorzystanie ruchu tenkan w ćwiczeniu z partnerem: obrót ciała o 180 stopni z uniesieniem rąk. jakby w ruchu trzymania dużej kuli
• TEKUBI – „nadgarstek”, ćwiczenia rozgrzewające nadgarstki
• ZENGO UNDO – „ćwiczenie w przód i w tył”, ćwiczenie ruchu bioder, rąk i przepływu Ki w linii prostej do przodu i do tyłu

PRZEWROTY

---

• MAE UKEMI – przewrót w przód
• USHIRO UKEMI – przewrót w tył
• YOKO UKEMI – przewrót w bok

SPOSOBY ĆWICZENIA l WYKONYWANIA TECHNIK

---

• CHUDAN – średnia wysokość (tułów, splot słoneczny)
• GEDAN – nisko (poniżej bioder)
• HANMI HANDACHI WAZA tori siedzi, uke stoi
• HENKA WAZA – odmiany techniki podstawowej
• IPPAN GEIKO – tori jest atakowany przez jednego uke
• JIYU WAZA – tori wykonuje dowolne techniki
• JO TORI – metody obrony przed atakiem kijem
• JODAN – wysoko głowa, szyja, ramiona
• KAESHI WAZA – kontr techniki
• KAKARI GEIKO – tori jest atakowany przez kilku uke, nadchodzących kolejno, z jednego kierunku
• KATA – skodyfikowana forma ruchu
• KUMI TACHI – ćwiczenia z partnerem przy użyciu bokkena
• SUBURI – ćwiczenia indywidualne przy użyciu bokkena i jo
• SUWARI WAZA – techniki lub ćwiczenia wykonywane w pozycji klęczącej
• TACHI TORI – metody obrony przed atakiem mieczem
• TACHI WAZA – techniki lub ćwiczenia wykonywane w pozycji stojącej
• TANINZU KAKARI GEIKO – tori jest atakowany przez kilku uke, atakujących z dowolnego kierunku
• TANTO TORI – metody obrony przed atakiem drewnianym nożem
• USHIRO WAZA – atak od tyłu

TECHNIKI: UNIERUCHOMIENIA, RZUTY

---

• OSAE (KAESHI) WAZA – unieruchomienia
• IKKYO – pierwsza forma unieruchomienia
• NIKKYO – druga forma unieruchomienia
• SANKYO – trzecia forma unieruchomienia
• YONKYO – czwarta forma unieruchomienia z uciskiem na czuły punkt przedramienia
• GOKYO – piąta forma unieruchomienia (szczególnie przydatna w obronie przed atakiem yokomen uchi z nożem)
• HIJIKIME OSAE – forma unieruchomienia przeciwnika z wykorzystaniem dźwigni na staw łokciowy
• NAGE WAZA – rzuty
• IRIMI NAGE – rzut przez „irimi”, wejście w partnera
• JUJIGARAMI – rzut przez skrzyżowanie rąk
• KOKYU NAGE – dosł. „rzut oddechem”
• KOSHI NAGE – rzut przez biodro
• KOTE GAESHI – rzut przez skręcenie nadgarstka, wykonywany również jako unieruchomienie
• SHIHO NAGE – rzut podstawowy, tzw. „rzut w cztery strony”
• SOTO KAITEN NAGE – rzut obrotowy, wykorzystujący ruch na zewnątrz
• TENCHI NAGE – rzut „niebo-ziemia” (jap. ten-niebo, chi’-Ziemia)
• UCHI KAITEN NAGE – rzut obrotowy, wykorzystujący ruch do wewnątrz, przejście pod ramieniem partnera
• UDEKIME NAGE – rzut wykorzystujący dźwignię na staw łokciowy

ATAKI: UCHWYTY, UDERZENIA, KOPNIĘCIA

---

• KATA TORI – uchwyt za bluzę na wysokości ramienia
• KATA TORI MEN UCHI – uchwyt za bluzę na wysokości ramienia z jednoczesnym uderzeniem w twarz
• KATATE RYOTE TORI ( = MOROTE TORI)
• KATATE TORI – uchwyt za rękę
• MAE GERI proste kopnięcie w przód
• MOROTE TORI – uchwyt dwiema rękami za jedną rękę
• MUNE TORI MEN UCHI – uchwyt za bluzę na wysokości klatki piersiowej z jednoczesnym uderzeniem w twarz
• RYO HIJI TORI – uchwyt za bluzę na wysokości łokci (lub za łokcie) obiema rękami
• RYO KATA TORI – uchwyt za bluzę dwiema rękami
• RYOTE TORI – uchwyt za dwie ręce
• SHOMEN UCHI – cięcie proste mieczem lub ręka w płaszczyźnie pionowej
• TSUKI – uderzenie proste
• USHIRO ERI TORI – uchwyt z tyłu za kołnierz
• USHIRO KATATE TORI KUBI SHIME – uchwyt z tyłu za rękę z jednoczesnym duszeniem
• USHIRO RYOSODE TORI – uchwyt z tyłu za dwa rękawy
• YOKOMEN UCHI – cięcie ukośne z lekkim zejściem na bok